viernes, 2 de enero de 2026

Reseña: Risco, Vicente "O porco de Pé"


O porco de pé

Vicente Risco


Sinopsis:
Aínda que o pretexto da obra é o ascenso de don Celidonio cara á cúspide da sociedade nunha Galicia caciquil, as súas páxinas son en realidae un cadro paródico amargo da época, onde o narrador dispara o torto e a dereito contra todas as ideoloxías, correntes artísticas, agrupacións políticas e estamentos sociais, para pintar unha imaxe global e esperpéntica da Galicia de comezos do século XX. Unha pintura que nos leva da risa á gatgallada en desacougo amargo. Estamos ante unha novela que reborda intelixencia e que continúa a conservar a súa actualidade, a súa vixencia e a súa frescura.
Querido diario:

Si no fuera porque eligieron este libro en el club de lectura, ni se me hubiese ocurrido acercarme a él y habría tenido razón. No he leído ni cincuenta páginas y se me ha atragantado. 

La lectura de O porco de pé me ha resultado difícil de disfrutar. Reconozco su valor histórico y entiendo que en su época fue una crítica social relevante, pero hoy día el humor que utiliza me resulta más ofensivo que satírico. La insistencia en burlarse del aspecto físico del protagonista, especialmente su gordura, me ha parecido innecesaria y cruel. Más que una crítica al sistema, muchas partes del libro parecen ataques personales sin mayor profundidad.

Me ha costado conectar con el argumento porque no hay una evolución clara, los episodios son repetitivos y el mensaje se vuelve redundante. Pienso que el autor tenía una idea interesante —la crítica al arribismo y la hipocresía social—, pero la ejecución, desde mi punto de vista, se queda corta o incluso contraproducente. En vez de invitar a reflexionar, a veces simplemente ridiculiza.

Aun así, me parece interesante analizar cómo una obra que fue transgresora en su momento puede hoy abrir otro tipo de debate: no solo sobre lo que critica, sino también sobre cómo critica. En ese sentido, O porco de pé funciona como una doble lectura: la de su tiempo y la que hacemos ahora desde una mirada más crítica y sensible.

Puntos críticos:

- La falta de evolución en la trama: se repiten situaciones y burlas.
- El lenguaje ofensivo y gordófobo, especialmente hacia el protagonista.
- Una sátira que hoy se percibe como más ataque personal que crítica social elaborada.
- Cómo ha envejecido el humor: lo que en su día se consideró agudo, ahora puede parecer cruel o vacuo.
- El libro es más interesante como documento de una época que como lectura placentera actual.

A mí personalmente no me ha hecho ninguna gracia. Tengo en cuenta que se escribió hace mucho pero me da la impresión de que el autor hace lo mismo que critica. Es decir, no predica con el ejemplo. Se burla sin más, a una persona que no parece haberle hecho nada y no critica algo que el protagonista haya hecho mal, sobre todo se mete con su aspecto físico, es cruel, no es gracioso ni satírico. Además es muy gordófobo, no para de insistir en lo gordo que está el protagonista y yo, como mujer gorda, me siento insultada. Me suele gustar la sátira, el humor negro y la crítica social pero yo no veo nada de eso aquí, veo ataques gratuitos sin contexto alguno. Me parece incluso que el autor le tiene envidia al protagonista.

Me da la impresión de que en su momento fue un libro que criticaba algo y, con el paso de los años, ahora criticamos lo que hizo el autor del libro, es como una especie de metacrítica, la crítica de la crítica y me está costando continuar la lectura porque llevo muy pocas páginas pero por lo que veo no me pierdo nada si no lo termino porque es todo el rato lo mismo, es decir, con un relato breve habría conseguido lo mismo, al final es un sinsentido de insultar por insultar y me preguntaba qué me estaré perdiendo si no sigo leyendo, le he preguntado a la IA y su respuesta ha sido directa: NO.

El libro mantiene el mismo tono burlón y repetitivo durante toda la novela. Hay algunas escenas nuevas, pero no cambia de enfoque ni ofrece giros importantes. Es más un desfile de caricaturas y ataques mordaces que una historia con evolución o desarrollo de personajes.

Si te pasó lo mismo y no conectaste en las primeras páginas, es muy probable que lo demás te resulte más de lo mismo. Así que, primer abandono del año. 

No hay comentarios:

Publicar un comentario

Nota: solo los miembros de este blog pueden publicar comentarios.